Samenvattend: Te veel schermtijd kan zorgen voor problemen met de fysieke, cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling bij kinderen. Het is belangrijk te zorgen dat je kind op een gezonde manier leert omgaan met schermen om de risico’s van schermtijd te beperken
Invloed digitale media op kinderontwikkeling
91% van de kleuters gebruikt digitale media. Waarmee het een onlosmakelijk deel van de opvoeding is geworden en een deel waarmee ouders niet zo goed raad weten. Steeds meer onderzoeken wijzen uit dat overmatig schermgebruik door kinderen negatieve effecten heeft. Het is belangrijk je bewust te zijn van deze impact op jonge kinderen.
In dit artikel bespreek ik deze risico’s van overmatig schermgebruik door kinderen en de mogelijke gevolgen ervan op de ontwikkeling en gezondheid van je kind.
Lees: Hoeveel schermtijd is OK voor mijn kind
Dit zijn de belangrijkste risico’s van overmatig schermgebruik door kinderen
Negatieve effecten van te veel schermtijd op de fysieke ontwikkeling
Onderontwikkelde motoriek en overgewicht: Bewegen is heel belangrijk voor de ontwikkeling van jonge kinderen. Door kruipen, springen en vallen leert je kind motorische vaardigheden te ontwikkelen en te verbeteren. Schermgebruik gaat vaak samen met stilzitten blijkt uit onderzoek (inieminimedia 2023). Te veel stilzitten kan tevens overgewicht veroorzaken.
Oogproblemen: De uitspraak “Van TV kijken krijg je vierkante ogen” is misschien niet waar. Maar overmatig schermgebruik heeft wel een negatief effect op je ogen. Kinderen die langdurig naar iets kijken binnen armlengte, lopen een verhoogd risico op bijziendheid. Dit hoeft dus niet een scherm te zijn. Ook een boek te lang lezen kan dit effect hebben. Maar jonge kinderen kijken over het algemeen vaker langdurig naar schermen dan dat lezen.
De ontwikkeling van de ogen gaat het snelst op jonge leeftijd. Daarom is het belangrijk om hier alert op te zijn en zo bijziendheid op latere leeftijd te voorkomen. De 20-20-2 regel is een goede manier om dit risico te verminderen.
Slaapproblemen: Een ander belangrijk punt is slaap. Goede slaap is essentieel voor de groei en ontwikkeling van kinderen.
Overmatig schermgebruik kan een negatieve invloed hebben op het slaapritme van je kind.
Een van de redenen is het licht dat schermen uitstralen. Het blauwe licht heeft invloed op de productie van het slaaphormoon melatonine. Hierdoor kan het natuurlijke slaap-waakritme van kinderen verstoord worden. Waardoor je kind meer moeite heeft om in slaap te vallen en de kwaliteit van de nachtrust wordt minder.
Bij ons thuis hebben we daarom afgesproken dat er een uur voor bedtijd geen schermen meer worden gebruikt.
Houding: En dan is er nog de houding. Als ik kinderen (en volwassen trouwens ook) zie zitten met hun tablet, zie ik hoe snel ze geneigd zijn om voorovergebogen te zitten. Deze houding kan leiden tot nek- en rugklachten. Langdurig in dezelfde houding naar een scherm kijken, kan leiden tot nek- en rugklachten.
Impact van overmatig schermgebruik op de cognitieve ontwikkeling
Verminderde aandacht spanne: Overmatig schermgebruik kan leiden tot een verminderde aandacht spanne bij kinderen om verschillende redenen.
Schermen bieden vaak een constante stroom van snel wisselende visuele en auditieve prikkels, zoals flitsende beelden, snelle overgangen en geluidseffecten. Dit helpt kinderen niet om zich in de wereld buiten de schermen te concentreren op één taak of activiteit gedurende langere tijd.
Kinderen zijn sneller afgeleid en vinden het moeilijk te focussen. Vaardigheden die ze nodig hebben op school, bij het maken van huiswerk of het lezen van langere teksten.
Negatieve effecten van te veel schermtijd op sociale en emotionele ontwikkeling
Minder sociale interacties: Een van de meest zichtbare gevolgen van overmatig schermgebruik bij kinderen is de invloed op hun sociale interacties.
De boosdoener is hierbij niet de invloed van het scherm of het soort content dat kinderen te zien krijgen, maar de hoeveelheid tijd die er achter het scherm wordt doorgebracht. Schermtijd gaat te vaak ten koste van face-to-face interacties, spelen met anderen en praten met elkaar.
Hierdoor krijgt het kind minder oefening in dit soort interacties. Dit kan leiden tot verminderde sociale vaardigheden.
Achterstand in taalontwikkeling: Jonge kinderen leren taal door interactie met hun omgeving. Te veel schermtijd zorgt voor minder interacties en dat heeft een negatief effect op de ontwikkeling van hun woordenschat en taalbegrip.
Uit recent onderzoek is gebleken dat er een negatief verband bestaat tussen schermtijd en de hoeveelheid taal waaraan kinderen worden blootgesteld. De kinderen uit het onderzoek hadden gemiddeld 172 minuten per dag schermtijd, veel hoger dan de huidige richtlijnen voor schermtijd voor jonge kinderen. De peuters liepen dagelijks 1139 woorden van volwassenen mis, spraken zelf 843 keer minder en het aantal interacties tussen ouder en kind was 194 minder.
Misschien dat je na het lezen van de risico’s van overmatig schermgebruik bij kinderen alle tablets, telefoons en televisies het raam uit wilt doen. Dat is niet mijn advies!
Mediaopvoeding is lastig en veel ouders zijn momenteel zoekende naar een manier om schermtijd op een positieve manier in balans te brengen. Verstandig gebruik van digitale media draagt bij aan de ontwikkeling van je kind en zorgt voor plezier in plaats van stress en schuldgevoel bij jou als opvoeder.
Wil je meer weten over hoe jij de balans in jouw situatie kunt bereiken? Neem contact op en ik help je graag verder.
